ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಅರ್ಹತೆಗಳು (Candidate Eligibility)
ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಯಾರು ಅರ್ಹರು? ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯಿದೆ (RPA 1951) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.
ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ (Age Limit)
- ಪಂಚಾಯತ್ / ನಗರಸಭೆ: 21 ವರ್ಷ.
- ವಿಧಾನಸಭೆ (MLA) / ಲೋಕಸಭೆ (MP): 25 ವರ್ಷ.
- ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು (MLC) / ರಾಜ್ಯಸಭೆ: 30 ವರ್ಷ.
- ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / ರಾಜ್ಯಪಾಲರು: 35 ವರ್ಷ.
ಇತರೆ ಅರ್ಹತೆಗಳು
- ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರಬೇಕು.
- ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇರಬೇಕು.
- ಠೇವಣಿ (Deposit) ಇಡಬೇಕು (SC/ST ಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇದೆ).
ಅನರ್ಹತೆಗಳು (Disqualifications)
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ:
- ಲಾಭದಾಯಕ ಹುದ್ದೆ (Office of Profit): ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ (ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕು).
- ಅಪರಾಧ: 2 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ: ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ ಆಯೋಗ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಬಹುದು.
- ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ: ಕೋರ್ಟ್ ನಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ.