ದೂರು ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ? (How to file a complaint?)
"ಅನ್ಯಾಯ ಸಹಿಸುವುದು, ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು."
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ ಒಂದು ದಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಹುದು. ಮೊಬೈಲ್ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿರಬಹುದು, ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಜಗಳವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ವಂಚಿಸಿರಬಹುದು. ಆಗ "ಅಯ್ಯೋ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅಂದ್ರೆ ಭಯ, ಅಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಕೇಳ್ತಾರೆ, ಕೋರ್ಟ್ ಅಲೀಬೇಕು" ಅಂತ ಸುಮ್ಮನಾಗಬೇಡಿ. ದೂರು ಕೊಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕು.
ದೂರು (Complaint) ಎಂದರೇನು?
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, "ನನಗಾದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ" ಅಥವಾ "ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಿ" ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಅರ್ಜಿಯೇ ದೂರು. ಸಿ.ಆರ್.ಪಿ.ಸಿ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 2(d) ಪ್ರಕಾರ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೌಖಿಕ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿಯೇ ದೂರು.
ದೂರು ನೀಡುವ 3 ಸುಲಭ ವಿಧಾನಗಳು
1. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ (Written Complaint)
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಒಂದು ಬಿಳಿ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಘಟನೆಯ ವಿವರ ಬರೆದು ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಕೊಡುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಫಾರ್ಮ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಬಹುದು.
2. ಬಾಯಿ ಮಾತು (Oral Complaint)
ನಿಮಗೆ ಓದಲು-ಬರೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ಕೈ ನಡುಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲ.
- ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ (SHO) ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
- ಅವರು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅದನ್ನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.
- ಬರೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಬೇಕು.
- ನೀವು ಒಪ್ಪಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ನಿಮ್ಮ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು ಗುರುತು ಅಥವಾ ಸಹಿ ಪಡೆಯಬೇಕು.
3. ಆನ್ಲೈನ್ ದೂರು (Online Complaint)
ಈಗ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕಳ್ಳತನದಂತಹ ಕೇಸ್ಗಳಿಗೆ ನೀವು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ.
- KSP App / E-Lost App: ಮೊಬೈಲ್, ಪರ್ಸ್, ದಾಖಲೆಗಳು ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು 'E-Lost' ವರದಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ವಿಮೆ (Insurance) ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯಲು ಸಾಕು.
- ಇಮೇಲ್: ಕಮಿಷನರ್ ಅಥವಾ ಎಸ್ಪಿ ಅವರಿಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕವೂ ದೂರು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು? (The 5 W's)
ದೂರು ಬರೆಯುವಾಗ ಈ 5 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಇರಲಿ. ಆಗ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ:
- ಯಾರು? (Who): ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು? (ಆರೋಪಿ ಹೆಸರು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಬರೆಯಿರಿ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 'ಅಪರಿಚಿತರು' ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ. ಅವರ ಚಹರೆ - ವಯಸ್ಸು, ಎತ್ತರ, ಬಟ್ಟೆ ಬಣ್ಣ ಬರೆಯಿರಿ).
- ಏನು? (What): ಏನಾಯಿತು? (ಕಳ್ಳತನ, ಹೊಡೆದಾಟ, ಬೈಗುಳ, ವಂಚನೆ).
- ಎಲ್ಲಿ? (Where): ಘಟನೆ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು? (ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ, ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಹತ್ತಿರ).
- ಯಾವಾಗ? (When): ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ (ಉದಾ: 10-03-2024 ರಂದು ಸಂಜೆ 5:30ಕ್ಕೆ).
- ಹೇಗೆ? (How): ಘಟನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು? (ಬೈಕ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸರ ಕಿತ್ತರು, ಅಥವಾ ಕೀಲಿ ಮುರಿದು ಒಳಗೆ ಬಂದರು).
ದೂರು ಪತ್ರದ ಮಾದರಿ (Detailed Sample Letter)
ಗಾದೆ: "ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ, ಮೌನ ಬಂಗಾರ" ಅಂತಾರೆ. ಆದರೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದಾಗ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು "ಮೂರ್ಖತನ"!
ಇವರಿಗೆ,
ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು (SHO),
ಜಯನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ,
ಬೆಂಗಳೂರು.
ವಿಷಯ: ಬೈಕ್ ಕಳ್ಳತನದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು.
ಮಾನ್ಯರೇ,
ನಾನು ರಮೇಶ್, ತಂದೆ ಸುರೇಶ್, ವಯಸ್ಸು 30, ಜಯನಗರ 4ನೇ ಬ್ಲಾಕ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ದಿನಾಂಕ 10-03-2024 ರಂದು ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 5:00 ಗಂಟೆಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ಹೀರೋ ಹೋಂಡಾ ಸ್ಪ್ಲೆಂಡರ್ ಬೈಕ್ (ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ: KA-01-EA-1234) ಅನ್ನು ಜಯನಗರದ ತರಕಾರಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮುಂದೆ ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ ತರಕಾರಿ ತರಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ.
ಸುಮಾರು 15 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 5:15ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೋಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬೈಕ್ ಅಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಅಂಗಡಿಯವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದರೂ ಬೈಕ್ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾರೋ ಕಳ್ಳರು ನನ್ನ ಬೈಕ್ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಂಶಯವಿದೆ.
ಬೈಕ್ನ ಅಂದಾಜು ಬೆಲೆ 40,000 ರೂ. ಬೈಕ್ನ ಚಾಸಿಸ್ ನಂಬರ್: XXXXX ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ ನಂಬರ್: YYYYY.
ಆದಕಾರಣ, ತಾವುಗಳು ದಯಮಾಡಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು, ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ನನ್ನ ಬೈಕ್ ಹುಡುಕಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.
ಲಗತ್ತುಗಳು:
1. ಬೈಕ್ ಆರ್ಸಿ (RC) ಜೆರಾಕ್ಸ್.
2. ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಜೆರಾಕ್ಸ್.
3. ನನ್ನ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಜೆರಾಕ್ಸ್.
ವಂದನೆಗಳೊಂದಿಗೆ,
(ಸಹಿ)
ರಮೇಶ್
ದಿನಾಂಕ: 10-03-2024
ಮೊಬೈಲ್: 9988776655
ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ತಗೊಳ್ಳಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಮಾಡೋದು?
ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆ. "ನಿಮ್ಮ ಲಿಮಿಟ್ (Jurisdiction) ಇಲ್ಲಿ ಬರಲ್ಲ, ಆ ಸ್ಟೇಷನ್ಗೆ ಹೋಗಿ" ಅಂತ ಪೊಲೀಸರು ಸತಾಯಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ "ಇದು ಸಿವಿಲ್ ಕೇಸ್, ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಗಿ" ಅನ್ನಬಹುದು. ಆಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
1. ಝೀರೋ ಎಫ್ಐಆರ್ (Zero FIR)
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ - ಘಟನೆ ಎಲ್ಲೇ ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಹತ್ತಿರದ ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ತಗೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಅವರು "ನಮ್ಮ ಲಿಮಿಟ್ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ದೂರು ತಗೊಂಡು '0' (ಸೊನ್ನೆ) ನಂಬರ್ ಹಾಕಿ ಎಫ್ಐಆರ್ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅವರೇ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು.
2. ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು (SP / Commissioner)
ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP) ಅಥವಾ ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರ (Commissioner) ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಲಿಖಿತ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು. ಅಥವಾ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ (RPAD) ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಅವರು ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
3. ಪಿಸಿಆರ್ (Private Complaint - PCR)
ಪೊಲೀಸರು ದಾದೇ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ನೀವು ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ 'ಖಾಸಗಿ ದೂರು' (PCR) ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಕೋರ್ಟ್ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತನಿಖೆ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್ಐಆರ್ ಹಾಕಲೇಬೇಕು.
ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು (Pro Tips)
- ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರ (Acknowledgement): ದೂರು ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಪ್ರತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೀಲ್ ಮತ್ತು ಸಹಿ ಇರುವ 'ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರ' (CSR - Community Service Register) ಕೇಳಿ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ದೂರಿನ ರಶೀದಿ. ಅದಕ್ಕೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡಬೇಕಿಲ್ಲ!
- ಸುಳ್ಳು ದೂರು ಬೇಡ: ದ್ವೇಷಕ್ಕಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ದೂರು ನೀಡುವುದು ಅಪರಾಧ (IPC 182/211). ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆಯೇ ಕೇಸ್ ಆಗಬಹುದು.
- ಧೈರ್ಯವಾಗಿರಿ: ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು.