ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property)
"ಅಪ್ಪ ಹಾಕಿದ ಆಲದ ಮರ ಅಂತ ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಆಗುತ್ತಾ?"
ತಂದೆ, ತಾತ, ಮುತ್ತಾತನಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ (Hindu Succession Act)
2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಕ್ಕಿದೆಯೋ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಗದಿದ್ದರೂ ಮಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ಸಿಗಲೇಬೇಕು.
ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property)
ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅವರು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಬರೆದುಕೊಡಬಹುದು (ವಿಲ್ ಮೂಲಕ). ಅದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹಕ್ಕು ಕೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಬರುತ್ತದೆ (ವಿಲ್ ಬರೆಯದಿದ್ದರೆ).
ಭಾಗವಂಡಿಕೆ (Partition)
ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಭಾಗವಂಡಿಕೆ.
- ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿದರೆ 'ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಡೀಡ್' (Partition Deed) ಮಾಡಿಸಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದು.
- ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಬಹುದು.
ವಿಲ್ (Will / ಮೃತ್ಯುಪತ್ರ)
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆದಿಡುವ ಪತ್ರವೇ ವಿಲ್.
- ವಿಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಳಿ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೂ ಬರೆಯಬಹುದು.
- ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಕಡ್ಡಾಯ.
- ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾಡಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.
- ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ವಿಲ್ ಅನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬರೆದ ವಿಲ್ ಮಾತ್ರ ಊರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾದೆ: "ಆಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿ ಜಗಳ, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರ ಅಗಲ." (ಸರಿಯಾಗಿ ಭಾಗ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ್ರೆ ಜಗಳ ಇರಲ್ಲ!)