ಬಾಡಿಗೆ ಕಾನೂನು (Rental Laws)
"ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ನೋಡು, ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ನೋಡು."
ಮನೆ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವಾಗ ಭವಿಷ್ಯದ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಕಾನೂನು ಅರಿವು ಅಗತ್ಯ.
ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ (Rental Agreement)
ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಲೂ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- 11 ತಿಂಗಳ ಒಪ್ಪಂದ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 11 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ 1 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅದನ್ನು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಪೇಪರ್: ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 100 ರೂ. ಅಥವಾ 200 ರೂ. ಬಾಂಡ್ ಪೇಪರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು?
- ಬಾಡಿಗೆ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ದಿನಾಂಕ.
- ಮುಂಗಡ ಹಣ (Advance/Security Deposit).
- ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಬಿಲ್ ಯಾರು ಕಟ್ಟಬೇಕು?
- ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ (Maintenance).
- ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ಎಷ್ಟು ತಿಂಗಳ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು? (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1-2 ತಿಂಗಳು).
- ಬಾಡಿಗೆ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 5% - 10%).
ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳು
- ಮಾಲೀಕರು ಏಕಾಏಕಿ ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲೇಬೇಕು.
- ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು (ಮಾಲೀಕರು ಪದೇ ಪದೇ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗುವಂತಿಲ್ಲ).
- ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯ (ನೀರು, ಕರೆಂಟ್) ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮಾಲೀಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು
- ಬಾಡಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಹಾಳು ಮಾಡಿದರೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು.
- ಬಾಡಿಗೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು.
ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವುದು
ಮನೆ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಉಳಿದ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಹಣವನ್ನು ಮಾಲೀಕರು ತಕ್ಷಣ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕು.
ಗಾದೆ: "ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ, ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಆಗಲ್ಲ." (ಆದ್ರೆ ಬಾಡಿಗೆದಾರನಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇರಬೇಕು!)