ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ ಎಂದರೇನು? (What is RTI?)

"ಮಾಹಿತಿಯೇ ಶಕ್ತಿ" (Information is Power).

ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ 2005 (Right to Information Act 2005) ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಾನೂನು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ (Transparency): ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರುವುದು.
ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ (Accountability): ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ: ಕಡತಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು.

ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಬಹುದು?

ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳ ವಿವರ (ರಸ್ತೆ, ಕಟ್ಟಡ).
ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚದ ವಿವರ.
ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
ನಿಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಆಗದಿರಲು ಕಾರಣ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು.

ಯಾವುದು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ? (Section 8)

ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಂದನೆಯಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ (Personal Information) - ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ.
ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯ (Cabinet) ಚರ್ಚೆಗಳು.

ಯಾರನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು?

ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು (ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ).
ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯುವ ಎನ್‌ಜಿಒ (NGO) ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳು.
ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಕೇಳಬಹುದು).

ಗಾದೆ: "ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೆ ಕಳ್ಳತನ, ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರೆ ಆಡಳಿತ." (ಆರ್‌ಟಿಐ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ!)